W podatku od towarów i usług głównego znaczenia nabiera ogólne i bieżące ewidencjonowanie obrotów tak u dostawcy towaru, ale też u jego odbiorcy. System naliczania i poboru takiego podatku tworzy specyficzny mechanizm autokontroli rynku. Odliczanie od podatku właściwego podatku naliczonego we wcześniejszej fazie obrotu sprawia, że odbiorca towaru zostaje zainteresowany wykazaniem przez własnego dostawcę pełnej kwoty podatku, gdyż ta wielkość może wtedy zostać odliczona. Mechanizm takiej kontroli przestaje jednak funkcjonować w momencie, kiedy towar wypada z obrotu i przechodzi do końcowego konsumenta. Wtedy dla zachowania jako takiej kontroli podatnicy, którzy dokonują sprzedaży właśnie na rzecz osób fizycznych, jest ich obowiązkiem instalowanie kas o charakterze rejestrujących. Kontrola taka realizowana przez odliczanie i pobieranie podatku od towarów i usług ma w bardzo dużym stopniu charakter kontrolowania automatycznego, a jej zakres wychodzi poza sam wspomniany podatek obrotowy.